Partneriaid Arolygu Cymru yn dechrau gwaith ar y cyd ar gymorth i bobl ifanc

Efallai mai pobl ifanc yn y DU heddiw fydd y genhedlaeth gyntaf erioed i gael enillion oes is na’u rhieni a’u neiniau a theidiau. Mae’r cyfryngau’n llawn straeon am bobl ifanc sy’n ei chael hi’n anodd cael lle ar yr ysgolion eiddo a gyrfa ac, ar ôl y bleidlais i adael yr Undeb Ewropeaidd, mae rhai pobl yn holi a oes rhaniad rhwng cenedlaethau’r ifanc a’r hen [agorir mewn ffenest newydd]. Yn ddiweddar, dywedodd y BBC fod cynnydd mewn disgwyliad oes o enedigaeth yn arafu [agorir mewn ffenest newydd].

Mae cyni, polisi cyllidol, a phwysau poblogaeth sy’n heneiddio i gyd wedi eu beio hyd yn hyn, ond mae’r materion sy’n effeithio ar gyfleoedd bywyd y genhedlaeth iau’n gymhleth. Mae gwaith diddorol yn cael ei wneud gan Gomisiwn Pontio’r Cenedlaethau i weld a yw oedolion ifanc heddiw yn waeth eu byd [agorir mewn ffenest newydd] ac, os ydynt – pam? Mae’r Comisiwn yn banel o arbenigwyr a gynhelir gan y felin drafod annibynnol Resolution Foundation. Bydd y Comisiwn yn cyhoeddi adroddiad terfynol yn 2018 gyda chyfres o argymhellion i Lywodraeth y DU fynd i’r afael ag anghydbwysedd rhwng y cenedlaethau.

Mae gan bobl ifanc anghenion penodol ac mae angen cymorth ychwanegol ar rai wrth iddynt dyfu’n oedolion. Mae deall a bodloni anghenion pobl ifanc ar yr un pryd â gwasanaethu’r boblogaeth ehangach yn cynnig her i lunwyr polisi. Mae rhai meysydd polisi, fel addysg orfodol, wedi’u cynllunio ar sail plant a phobl ifanc, ond sut gellir sicrhau bod pethau fel tai, iechyd a pholisi economaidd yn gweithio iddynt? Yr her i’r llywodraeth yw cael strategaeth gydlynol i wella bywydau pobl ifanc sy’n ymwneud â phob maes polisi a all wneud gwahaniaeth. Hefyd, mae angen ffyrdd effeithiol ar y llywodraeth o ddarparu gwasanaethau i bobl ifanc sy’n dod â’r bobl iawn ynghyd, ar yr adeg iawn, yn y ffordd iawn i bobl ifanc.

Dros y 18 mis nesaf yn fras, bydd partneriaid Arolygu Cymru yn cwblhau’r adolygiad thematig cenedlaethol cyntaf ar y cyd, a fydd yn ystyried gwasanaethau i bobl ifanc. Nid yw cwmpas gwaith Swyddfa Archwilio Cymru wedi’i gadarnhau eto, ond mae diddordeb gan dîm yr astudiaeth ar hyn o bryd yn y ffordd y mae Llywodraeth Cymru yn datblygu strategaethau i ddiwallu anghenion pobl ifanc 11 i 25 oed.  Mae diddordeb gan y tîm hefyd mewn deall sut mae’r darlun yn edrych i bobl ifanc yng Nghymru: Pwy ydynt? Ble maent yn byw? Beth maent yn ei wneud? Beth sydd ei angen arnynt? Beth yw darlun eu lles cyffredinol a sut mae hynny’n newid gyda threigl amser?

Ar ben hynny, mae Estyn eisoes wedi dechrau ei gylch cyntaf o waith maes sy’n ystyried gwasanaethau ieuenctid awdurdodau lleol a’r sector gwirfoddol. Bydd yn cwblhau rhagor o waith maes yn yr hydref. Mae ei waith yn edrych yn arbennig ar effeithiolrwydd partneriaethau lleol, gan gynnwys cyfraniad Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus, wrth sicrhau gwasanaethau cymorth ieuenctid digonol a phenodol cyffredinol o ansawdd uchel. Bydd gwaith Estyn hefyd yn cofnodi barn pobl ifanc am y gwasanaethau ieuenctid maent yn eu defnyddio, a bydd yn cynnwys asesiad o sut mae anghenion Cymraeg pobl ifanc yn cael eu diwallu.

Gall y pontio rhwng gwasanaethau i blant a gwasanaethau i oedolion fod yn eithriadol o heriol i bobl ifanc, eu teuluoedd ac i weithwyr proffesiynol. Mae Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru (AGIC) wedi penderfynu ymchwilio i’r gofal a ddarperir i bobl ifanc sy’n pontio o wasanaethau pediatrig i wasanaethau i oedolion. Bydd y gwaith yn ymchwilio i weld a yw gofal yn cael ei gynllunio’n effeithiol, a yw pobl ifanc yn cael cymorth priodol a sut y mae’r system yn gweithio gyda’i gilydd er mwyn sicrhau bod pobl ifanc yn cael y gwasanaethau angenrheidiol. Mae Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru (AGGCC) yn bwriadu archwilio’r broses benderfynu ar gyfer plant sy’n derbyn gofal mewn lleoliadau gofal, er nad yw ei chynlluniau wedi’u cwblhau eto.

Bydd y blog hwn yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf am yr adolygiad thematig o gymorth i bobl ifanc wrth iddo fynd rhagddo.

Ynglŷn â’r awdur

Llun o'r awdur, Emma GilesCymerodd Dr Emma Giles drosodd fel Rheolwr Rhaglen Arolygu Cymru ym mis Mawrth 2017. Cyn hyn, roedd Emma yn arweinydd archwilio perfformiad gyda Swyddfa Archwilio Cymru.

Mae Emma yn hoff iawn o weithgareddau awyr agored, yn cynnwys beicio mynydd a cherdded. Mae ganddi ddoethuriaeth mewn Troseddeg, a oedd yn edrych ar sut roedd troseddwyr a staff cyfiawnder troseddol yn deall tegwch, a beth roedd y gwahanol safbwyntiau hyn ynghylch tegwch yn golygu ar gyfer y perthynas rhwng staff a throseddwyr.

Cydweithredu ar Waith – Gweithio gyda’n Gilydd ar Lywodraethu Iechyd

Byddwn yn siarad gryn dipyn am gydweithrediad yn y blog hwn, a hynny am ei fod yn bwysig sicrhau bod gwaith ein partneriaid yn ychwanegu gwerth i wasanaethau cyhoeddus. Byddai’n wastraff adnoddau petawn ni i gyd yn edrych ar yr un pethau yn yr un ffordd. Mae’n bwysig am resymau eraill hefyd. Petawn ni i gyd yn edrych ar wasanaethau drwy’r un lens, yna mae’n bosibl y byddem yn colli rhai materion pwysig.

Mae siarad amdano yn un peth, ond roeddem o’r farn y byddai’n braf dangos i chi sut y mae cydweithredu yn gweithio go iawn ar gyfer Gwasanaethau Iechyd yng Nghymru. Mae gan ddau o’n partneriaid rolau yn yr adolygiad allanol o lywodraethu’r gwasanaeth iechyd. Nawr, mae’n bosibl eich bod yn meddwl bod llywodraethu yn bwnc braidd yn sych ar gyfer blog, ond buaswn i’n anghytuno! Mae llywodraethu yn ei wir ystyr yn creu sefydliadau effeithiol, mae’n pennu’r cwestiynau mawr, pwysig, fel sut y mae pethau’n cael eu gwneud o gwmpas fan hyn? A yw’n dderbyniol gwneud hyn? Sut y mae sefydliad yn cael ei strwythuro? Sut y mae arweinwyr yn gwybod a ydym yn gwneud y pethau iawn? Ym maes iechyd – a yw ein cleifion yn ddiogel?

Felly, sut rydym yn cydweithredu go iawn?

wao_hiw_infographic_welsh

Mae gan Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru ac Archwilydd Cyffredinol Cymru gylchoedd gwaith penodol sy’n cynnwys llywodraethu gwasanaethau iechyd yng Nghymru. Gallai ein partneriaid fynd allan ac adolygu gwaith llywodraethu yn annibynnol ar ei gilydd, ac adrodd arnynt drwy eu sianelu. Ond gwnaethant benderfynu ei bod yn well cydweithio. Mae’r papur sy’n cyd-fynd â’r blog hwn yn egluro sut maen nhw’n gwneud hyn mewn ffordd glir, ond fy nghasgliad i yw ein bod wedi gwneud penderfyniad strategol i ystyried llywodraethu o ddau gyfeiriad. Mae AGIC yn mynd at y gwaith o wasanaethau rheng flaen mewn wardiau unigol a meysydd gwasanaeth, tra bod SAC yn mynd ato o’r safbwynt sefydliadol o’r brig i’r bôn. Golyga hyn bod gwaith y ddau yn ategu ei gilydd. Nid yw hyn, ar ei ben ei hun, yn ddigon i gael y gwerth mwyaf o’n gwaith, felly rydym hefyd yn cydweithio mewn llawer o ffyrdd. Rydym yn defnyddio dulliau cyswllt ffurfiol ac anffurfiol amrywiol er mwyn sicrhau ein bod yn gwneud cysylltiadau o’r hyn mae ein gwaith yn dweud wrthym, ac yn gallu rhagweld llawer o broblemau a thynnu sylw atynt cyn i rywbeth ofnadwy ddigwydd.

Gwnawn hyn drwy ein proses Uwchgynadleddau Gofal Iechyd, cyfarfodydd rheolaidd rhwng uwch aelodau o staff a staff gweithredol o’r ddau bartner, ac ymgysylltu â Llywodraeth Cymru drwy broses Uwchgyfeirio ac Ymyrryd y GIG .

Ac felly?

Rydym wedi esblygu ein gallu i gydweithio ers datganoli, nid yw hyn yn rhywbeth newydd ac mae wedi ein helpu i gynhyrchu nifer o ddarnau o waith ar y cyd o CAMS, i’r Adolygiad llywodraethu ar y Cyd Betsi yn 2013.

Mae hon yn enghraifft dda o gydweithio ar waith, a gobeithiaf y byddwch yn darllen ein papur partneriaid.

Pam y dylen ni boeni am gydweithredu?

Ruth StudleyMae ein blogger gwadd, Ruth Studley , Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru, yn egluro pwysigrwydd cydweithio.

Efallai y byddwch yn holi pam y dylen ni boeni am gydweithredu.

Mae cydweithredu’n hanfodol yn yr oes sydd ohoni, lle’r ydym eisiau gwneud yr effaith fwyaf posibl a hynny gyda llai o adnoddau’n aml iawn.

Mae angen i bob un ohonom wybod beth rydym yn ei wneud a pham.  Mae angen i ni wybod sut mae ein rôl bersonol ni’n rhan o nodau ein sefydliad.

Mae angen i ni fynd gam ymhellach yn y sector cyhoeddus ac ystyried sut mae ein rolau personol a sefydliadol yn rhan o’r nod ehangach o fod eisiau cael effaith gadarnhaol ar y boblogaeth.  Gallwn wneud hyn ar ein pennau ein hunain, ond rydym yn cael mwy o effaith pan fyddwn yn ei wneud gydag eraill.  Ydych chi’n cytuno?

Pam nad ydyn ni’n cydweithredu mwy – A ydyn ni i gyd yn deall beth yw ystyr cydweithredu?  

Mae Geiriadur Prifysgol Cymru’n nodi mai cydweithredu yw ‘ymgymryd â gwaith neu fusnes, &c, gydag eraill i ryw ddiben cyffredin, cydweithio, llafurio ynghyd’.  

Rwy’n credu bod cydweithredu effeithiol yn fwy na hyn.  Mae’n fwy na nod cyffredin gyda cherrig milltir a thargedau cyflawniadwy cytûn.  Caiff ei gyfoethogi gan ymddiriedaeth a pharch, bod yn agored, gonestrwydd a thryloywder ynghylch barn a safbwyntiau croes i’w gilydd, datrys problemau anodd er mwyn dod i gytundeb, amcan sy’n dderbyniol gan bawb.

Sut rydyn ni’n cydweithredu mwy – Ydych chi wedi ystyried sut mae cydweithredu’n edrych yn eich amgylchedd chi?

Cydweithredu yw’r sbardun sy’n gyrru Arolygiaeth Cymru. Ond beth mae hynny’n ei olygu?  Sut mae’n edrych?  Sut mae’n teimlo?

O safbwynt personol, mae’n ymwneud ag ymddiriedaeth, parch rhwng y naill a’r llall, bod yn agored, gonestrwydd, a dibynadwyedd.  Yn ddiddorol, gellir crynhoi hyn yn fathemategol:
trust-equation-image-welsh

I ddechrau, beth am i ni ystyried yr agweddau hynny ar ymddiriedaeth sy’n cael effaith gadarnhaol ar gydweithredu.

Hygrededd – ydych chi’n dweud yr hyn rydych yn ei wybod ac a yw’n gywir?  Sut rydych chi’n gwybod?

Dibynadwyedd – ydych chi’n gwneud yr hyn y gwnaethoch ddweud y byddech yn ei wneud?

Agosrwydd – ydych chi’n adnabod eich cydweithwyr, staff, rheolwyr? Ydych chi’n eu gwerthfawrogi nhw ac yn eu hysbrydoli?  Ydych chi’n gwybod beth yw eu gwerthoedd ac yn eu gwerthfawrogi?

Mae’n ddefnyddiol i fyfyrio ar ein hymddygiadau a gwerthuso’r nodweddion hyn yn onest.

Fel unrhyw fathemategydd, rwy’n gwybod beth yw pŵer yr enwadur!  Mae’r gallu gan y cilydd i danseilio’r rhifiadur.  Yn y cyd-destun hwn, gall wneud difrod sylweddol i’r ymddiriedaeth a’r gydberthynas a adeiledir gennym.  Rhaid i ni fod yn ymwybodol o hunan-fudd wrth ystyried yr enghraifft hon.

Ydych chi’n gwneud penderfyniadau neu’n ymddwyn mewn ffordd arbennig er eich budd eich hun heb ystyried yr effaith ar eraill?  Ydy popeth yn troi o amgylch eich brand chi?  Eich nod chi?

Mae Arolygiaeth Cymru’n seiliedig ar lawer o’r egwyddorion hyn.  Er enghraifft, mae cyhoeddi’r egwyddorion rhannu gwybodaeth yn ddiweddar yn golygu bod angen ymddiried yn sylweddol mewn sefydliadau eraill i ddefnyddio’r wybodaeth honno’n briodol a’i chadw’n ddiogel.  Mewn nifer o feysydd, rydym yn nodi ein hamcanion ar y cyd neu amcanion sy’n gorgyffwrdd ac yn canolbwyntio ar gyflenwi’r rhain gyda’n gilydd er mwyn cyflawni canlyniadau gwell i bobl.

Yn wir, fe allem ddefnyddio grym y cilydd yma a dweud – pam na fyddech yn cydweithredu?  Trwy ganolbwyntio ar ein buddiannau ein hunain a rhai ein sefydliad, gall gwrthwynebiad ddatblygu yn hytrach nac ymddiriedaeth, ond yn y pen draw gellir goresgyn hyn gan y rhai sy’n hygoel ac yn ddibynadwy ac agored, ac sydd am weithio gyda’i gilydd i gyflawni gwell canlyniadau.

I gloi, rwyf am ddyfynnu Helen Keller:

“Rydym yn gwneud cyn lleied ar ein pennau ein hunain; gallwn wneud cymaint gyda’n gilydd.”

Ruth Studley yw’r Cyfarwyddwr Strategaeth a Datblygu yn Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru (AGIC). Cyn ymuno a AGIC Ruth oedd  Pennaeth Ystadegau Iechyd yn StatsCymru.

Safbwyntiau ynghylch adroddiad ar annibyniaeth pobl hŷn yng Nghymru

Yr wythnos hon mae Archwilydd Cyffredinol Cymru wedi cyhoeddi’r adroddiad ‘Helpu Pobl Hŷn i Fyw’n Annibynnol: A yw Cynghorau’n Gwneud Digon?’

Mae’r adroddiad yn archwilio i ba un a yw cynghorau’n gweithio’n effeithiol i helpu pobl hŷn i fyw’n annibynnol. Er bod sector cyhoeddus Cymru’n cydnabod yr heriau’n gysylltiedig â phoblogaeth sy’n heneiddio, daeth yr adroddiad i’r casgliad fod rhai rhwystrau allweddol yn cyfyngu ar y newid ffocws sydd ei angen er mwyn lleihau’r galw am wasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol a helpu pobl hyn i fyw’n annibynnol.

Fe gynhaliwyd yr astudiaeth hon gan Swyddfa Archwilio Cymru ac Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru, sy’n rhan o Arolygu Cymru, ynghyd â Chomisiynydd Pobl Hŷn Cymru.

Yn y gyfres hon o fideos, mae Archwilydd Cyffredinol Cymru, Prif Arolygydd Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru a Chomisiynydd Pobl Hŷn Cymru yn ateb y cwestiynau canlynol ar yr adroddiad:

Yn amlwg, mae heriau ariannol ynghlwm â darparu’r gwasanaethau hyn, beth all llywodraeth leol ei wneud i sicrhau fod gwasanaethau ar gael i’r rheiny sydd eu hangen arnynt fwyaf?

Yn sgil canfyddiadau adroddiad heddiw, pa argymhellion fyddech chi’n eu cyflwyno i gynghorau ac i Lywodraeth Cymru er mwyn helpu i wella’r gwasanaethau maent yn eu cynnig i bobl hŷn yng Nghymru?

Huw Vaughan Thomas, Archwilydd Cyffredinol Cymru

Imelda Richardson, Prif Arolygydd, Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru

Sarah Rochira, Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru

 

Os hoffech chi weld copi o’r adroddiad fe allwch chi wneud hynny drwy wefan Swyddfa Archwilio Cymru

Mae dau (Bennaeth) yn well nag un

Swyddfa Archwilio Cymru

Mae ein blogiwr gwadd Mark Campion, AEM Estyn, yn esbonio’r modd yr aeth Estyn ac Archwilydd Cyffredinol Cymru ati i archwilio gwasanaethau gwella ysgolion a gyflwynir trwy gonsortia rhanbarthol yng Nghymru a’r manteision a ddaw yn sgil cydweithio.

Roedd gan arolygwyr Estyn a staff Swyddfa Archwilio Cymru ddiddordeb cyffredin yn y modd yr oedd y pedwar consortiwm addysg rhanbarthol yn datblygu, a buont yn gweithio gyda’i gilydd i rannu rhagdybiaethau, defnyddio arbenigedd ei gilydd, a gweithio’n fwy effeithlon trwy gydgyfrannu adnoddau.

Sut wnaeth Estyn a Swyddfa Archwilio Cymru weithio gyda’i gilydd ar yr adroddiad hwn? Trawsgrifiad o fideo

Fe wnaethom gynllunio ein hymweliadau gwaith maes gyda’n gilydd, gan dreulio pedwar diwrnod fel tîm cyfunol ym mhob un o’r pedwar rhanbarth. Er bod gan bob sefydliad feysydd diddordeb penodol, roedd gennym yr un diddordeb yn arweinyddiaeth a rheolaeth y consortia. Felly, fe wnaethom gynnal cyfweliadau ag uwch staff ac aelodau etholedig…

View original post 312 more words